Öncül Çalışmalar ve Kripto Paraya Giden Yol

BlockChain teknolojisinin temelleri 1991 yılında bilim insanları W. Scoot Stornetta ve Stuart Haber tarafından Scoot Stornetta’nın  dijital belgelerdeki işlemlerin gerçekleştiği zamanı belge üzerine damgalayan pratik bir çözüm geliştirmesiyle atıldı. Bu yöntem sayesinde belgeler karıştırılamayacak ya da geriye dönük olarak değiştirilemeyecektir.

 Sistem zaman damgalı belgeleri saklamak için kriptografik olarak korunmuş bir blok zinciri kullanmıştır ve 1992’de Merkle ağaçları’nın da tasarıma dahil edilmesiyle birkaç belgenin bir blokta toplanmasına izin veren daha verimli bir hale getirilmiştir. Tüm bu gelişmelere rağmen bu teknoloji kullanılmadan uzun yıllar kalmış, hatta 2004 yılında patent hakları dolmasına rağmen patenti yenilemeye yönelik bir adım atılmamıştır. Bundan tam dört yıl sonra Bitcoin ortaya çıkacaktır. 2004 yılında, bilgisayar bilimcisi ve kriptografi aktivisti Hal Finney (Harold Thomas Finney II), RPoW (Reusable proof of work) adlı bir sistemi tanıttı. Bu sistemi daha iyi anlamak için bugünkü kripto para madenciliğini incelemek faydalı olacaktır. Bitcoin’de bu sisteme benzer bir işleyiş (aynı değil) şu şekilde uygulanır: Daha önceden belirlenmiş özelliklere sahip bir özeti bulmak için madenciler olabilecek her türlü girdiyi kaba kuvvet (brute-force) yöntemiyle denerler. İstenilen formatı sağlayan özeti ilk bulan madenci, blockchain’deki yeni bloğu üretmeye hak kazanır. Gelen işlemler (transactions) uygunsa, onaylar ve yaptığı işin karşılığı olarak da ödüllendirilir. Bu ödüller ya da diyelim ki “Bitcoinler” yapılan işin kanıtıdır (proof of work). RPoW tüm dünyada kullanıcıların doğruluğunu ve bütünlüğünü gerçek zamanlı olarak denetlemesine izin vermek üzere tasarlanmış güvenilir bir sunucuda kayıtlı jetonların sahipliğini koruyarak çift harcama problemine çözüm getirmiştir. 

blockchain

Bitcoin’in Doğuşu

2008’in sonlarında, merkezi olmayan bir eşler arası elektronik nakit sistemini (Bitcoin) tanıtan bir teknik inceleme, Satoshi Nakamoto takma adını kullanan bir kişi veya grup tarafından bir kriptografi posta listesine gönderildi. Hashcash çalışma kanıtı algoritmasına dayalı olarak, ancak RPoW gibi donanımla denetilen bir hesaplama işlevi kullanmak yerine, Bitcoin’deki çift harcama koruması, işlemleri izlemek ve doğrulamak için merkezi olmayan bir eşler arası protokol tarafından sağlanmıştır. Kısacası, Bitcoins, bireysel madenciler tarafından iş kanıtı mekanizması kullanılarak bir ödül için “çıkarılmakta” ve daha sonra ağdaki merkezi olmayan düğümler tarafından doğrulanmaktadır. 3 Ocak 2009’da Bitcoin,  50 bitcoinlik ödüle sahip olan Satoshi Nakamoto tarafından ilk bitcoin bloğu çıkarıldığında ortaya çıktı. Bitcoin’in ilk alıcısı Hal Finney’di, 12 Ocak 2009’da dünyanın ilk bitcoin işleminde Satoshi Nakamoto’dan 10 bitcoin satın aldı.

Yeni Kripto Paralar: Ethereum

2013 yılında, Bitcoin Dergisi’nin programcısı ve kurucu ortağı Vitalik Buterin, Bitcoin’in merkezi olmayan uygulamalar oluşturmak için bir komut diline ihtiyaç duyduğunu belirtti. Toplulukta anlaşma sağlayamayan Vitalik, akıllı sözleşmeler adı verilen bir komut dosyası işlevselliği içeren yeni bir blockchain tabanlı dağıtılmış bilgi işlem platformu olan Ethereum’un geliştirilmesine başladı. Akıllı sözleşmeler, Ethereum blok zincirinde dağıtılan ve yürütülen programlar veya komut dosyalarıdır, örneğin belirli koşullar karşılanırsa bir işlem yapmak için kullanılabilirler. Akıllı sözleşmeler belirli programlama dillerinde yazılır ve Ethereum sanal makinesi (EVM) adı verilen merkezi olmayan Turing-complete sanal makinesinin okuyabileceği ve çalıştırabileceği bayt koduna derlenir. Geliştiriciler ayrıca Ethereum blok zincirinde çalışan uygulamalar oluşturabilir ve yayınlayabilirler. Bu uygulamalar genellikle DApp’ler (merkezi olmayan uygulamalar) olarak adlandırılır ve Ethereum blok zincirinde çalışan sosyal medya platformları, kumar uygulamaları ve finansal borsalar da dahil yüzlerce DApp bulunmaktadır. Günümüzde blockchain teknolojisi çok yaygın bir ilgi görüyor ve kripto para birimleriyle sınırlı olmayan çeşitli uygulamalarda zaten kullanılıyor. Blockchain ve diğer ilginç konular hakkında daha fazla bilgi için içeriklerimizi takipte kalın.

Yorum Yazın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz